Ponieważ jakiś czas temu pojawił się na naszej stronie opis wypray do Bolonii w 2010 roku i zdjęcia cmentarza 2 Korpusu w San Lazzaro Di Savena – poczułem się w obowiązku zamieścić kilka zdjęć z mojej wyprawy do Loreto w 2008 roku. Loreto słynie z sanktuarium Santa Casa z bazyliką. U podnóża sanktuarium znajduję się trzeci co do wielkości cmentarz żołnierzy polskich poległych i zmarłych na ziemi włoskiej podczas II wojny światowej. W 1080 grobach złożono na nim zwłoki bohaterskich żołnierzy polskich, poległych w czasie drugiej wojny światowej, na linii frontu od Pescara aż do tzw. "Linii Gotów".
O świcie 1 lipca 1944 roku żołnierze polscy ścigając Niemców wkroczyli do Loreto. Dnia 21 lipca 1944 roku w bazylice loretańskiej odbyło się żałobne nabożeństwo za poległych polskich żołnierzy. Mszę św. celebrował arcybiskup polowy Józef Gawlina. Uczestniczyli w niej: Naczelny Wódz Polski gen. Kazimierz Sosnkowski, gen. Władysław Anders, liczni oficerowie i żołnierze polscy, przedstawiciele miejscowych władz i mieszkańcy Loreto.
Z okazji tego nabożeństwa postanowiono, że u stóp loretańskiej bazyliki powstanie cmentarz dla poległych i zmarłych żołnierzy Polskich. Prace nad urządzeniem cmentarza trwały dwa lata od 1944 - 1946 roku. Wiele robót wykonali polscy żołnierze, którzy okresowo przebywali jeszcze we Włoszech. Trzeba było przede wszystkim wykonać żmudną i wymagającą wielkiego wysiłku pracę nad odnalezieniem grobów poległych, ich ekshumacją, rozpoznaniem zwłok i ustaleniem danych personalnych.
Dnia 6 maja 1946 roku Biskup Polowy Wojsk Polskich Józef Gawlina dokonał poświęcenia cmentarza. W uroczystości uczestniczyli: generał Władysław Anders komendant II Korpusu, liczni przedstawiciele władz wojskowych, kościelnych i cywilnych.
Cmentarz wznosi się trzema tarasami w górę do stóp bazyliki loretańskiej. Jest otoczony kamiennym murem. Główną jego bramę stanowi wysoki tryumfalny łuk pokoju w rodzaju renesansowego ołtarza. Na szczycie łuku, na zwieńczeniu dwóch jego pilastrów, widnieje proporcjonalnie duża postać Chrystusa dźwigającego krzyż, będąca kopią postaci Chrystusa Zbawiciela sprzed kościoła św. Krzyża w Warszawie. Całość jest wykonana z białego, dalmatyńskiego marmuru.
Pełna lista pochowanych żołnierzy polskich dostępna pod adresem: http://www.cmentarzmontecassino.com.pl/index.php/loreto-lista-pochowanych.html
Jak dojechać do..
Adresy i namiary